- info@drozhanuckun.com
- Yenişehir, İşçiler Cd. No: 126, 35170 Konak/İzmir
Gallery Posts
Yüzünüzde aniden başlayan, elektrik çarpması veya bıçak saplanması gibi hissedilen çok şiddetli ağrılar yaşıyorsanız, bunun nedeni her zaman diş veya çene problemi olmayabilir. Trigeminal nevralji, yüzün duyusunu beyne taşıyan trigeminal sinirin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan, kısa süreli ancak son derece şiddetli ağrı ataklarıyla seyreden bir sinir hastalığıdır.
Özellikle konuşmak, yemek yemek, diş fırçalamak, yüzü yıkamak veya hafif bir rüzgârın yüze temas etmesi bile bazı hastalarda ağrıyı tetikleyebilir. Bu nedenle trigeminal nevralji yalnızca fiziksel ağrıya değil, kişinin beslenme alışkanlıklarından sosyal yaşamına kadar birçok alanda ciddi kısıtlamalara yol açabilir.
Doğru tanı konulması, trigeminal nevraljinin diş ağrısı ve diğer yüz ağrılarından ayırt edilmesi açısından büyük önem taşır. İlaç tedavisine rağmen ağrıları devam eden veya ilaçların yan etkileri nedeniyle tedaviyi sürdüremeyen uygun hastalarda cerrahi ve girişimsel tedaviler değerlendirilebilir. Prof. Dr. Özhan Merzuk Uçkun, trigeminal nevralji ve yüz ağrılarında hastanın şikâyetlerini ayrıntılı değerlendirerek nedenin belirlenmesine ve kişiye özel tedavi yaklaşımının oluşturulmasına önem vermektedir.
Trigeminal nevralji, yüzün duyusunu taşıyan trigeminal sinirin etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan, çoğunlukla yüzün tek tarafında görülen şiddetli ve tekrarlayan ağrı ataklarıyla karakterize bir hastalıktır.
Trigeminal sinir; alın, göz çevresi, yanak, burun, çene, dudaklar, dişler ve diş etleri gibi yüzün farklı bölgelerinden gelen duyuların beyne iletilmesinde görev alır.
Trigeminal nevraljide ağrı çoğunlukla:
Bazı hastalarda ağrı atakları arasında tamamen ağrısız dönemler bulunabilir.
Trigeminal nevraljinin en tipik belirtisi, kısa süreli fakat çok şiddetli yüz ağrısıdır. Hastalar bu ağrıyı çoğunlukla elektrik çarpması, ani şok, bıçak saplanması veya keskin bir ağrı şeklinde tarif eder.
Ağrının hissedildiği bölge trigeminal sinirin etkilenen dalına göre değişebilir.
Ağrı şu bölgelerde görülebilir:
Çoğu hastada ağrı yüzün yalnızca bir tarafında ortaya çıkar.
Trigeminal nevraljide ağrının en dikkat çekici özelliklerinden biri, normalde ağrıya neden olmayacak günlük hareketlerin nöbeti başlatabilmesidir.
Yaygın tetikleyiciler arasında:
bulunur.
Bu nedenle bazı hastalar zaman içerisinde ağrı yaşamamak için konuşmaktan, yemek yemekten veya yüzlerine dokunmaktan kaçınmaya başlayabilir.
Trigeminal nevraljinin ortaya çıkmasında farklı mekanizmalar rol oynayabilir. En sık karşılaşılan nedenlerden biri, beynin tabanında trigeminal sinire komşu olan bir damar yapısının sinire temas etmesi veya bası oluşturmasıdır.
Bu bası, zaman içerisinde trigeminal sinirin normal elektriksel iletimini bozarak ağrı sinyallerinin anormal şekilde oluşmasına neden olabilir.
Bunun yanında trigeminal nevralji;
ile ilişkili olarak da ortaya çıkabilir.
Bazı hastalarda ise yapılan incelemelerde belirgin bir neden saptanamayabilir.
Trigeminal nevralji her yaşta görülebilmekle birlikte özellikle ileri yaşlarda daha sık ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görüldüğü ve 50 yaş üzerindeki kişilerde görülme olasılığının arttığı bilinmektedir.
Multipl skleroz gibi bazı nörolojik hastalıkların bulunması da trigeminal nevralji gelişme riskini artırabilir.
Trigeminal nevralji özellikle çene, diş ve diş eti bölgesinde ağrıya neden olduğunda diş ağrısıyla karıştırılabilir. Bu durum bazı hastaların öncelikle diş hekimine başvurmasına neden olur.
Trigeminal nevraljiyi düşündüren özellikler şunlardır:
Bu nedenle tekrarlayan ve açıklanamayan yüz ağrılarında yalnızca diş kaynaklı nedenlere odaklanmak yerine nörolojik değerlendirme de gerekebilir.
Trigeminal nevralji tanısında hastanın ağrıyı nasıl tarif ettiği önemli bir yer tutar. Ağrının süresi, yeri, şiddeti, hangi durumlarda başladığı ve ne sıklıkta tekrar ettiği ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Tanı sürecinde:
kullanılabilir.
Özellikle yüksek çözünürlüklü MR incelemeleri, trigeminal sinir ile çevresindeki damar yapıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesine ve ağrıya neden olabilecek bazı yapısal hastalıkların araştırılmasına yardımcı olabilir.
Beyin MR görüntülemesi, trigeminal nevralji değerlendirmesinde önemli bir yere sahiptir. MR sayesinde trigeminal sinire bası oluşturabilecek damar ilişkileri araştırılabilir.
Ayrıca;
gibi trigeminal nevraljiye neden olabilecek durumların araştırılması mümkün olabilir.
Ancak görüntülemede sinire yakın bir damar görülmesi tek başına ağrının kesin nedenini göstermez. Görüntüleme sonuçları hastanın şikâyetleri ve nörolojik muayenesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Trigeminal nevraljide tedavi yöntemi her hasta için aynı değildir. Tedavi planlanırken ağrının özellikleri, altta yatan neden, hastanın genel sağlık durumu, daha önce kullanılan ilaçlar ve tedavilere verilen yanıt dikkate alınır.
Tedavi seçenekleri arasında:
bulunabilir.
İlaç tedavisi çoğu hastada ilk basamak tedavi yaklaşımıdır. Trigeminal sinirin oluşturduğu anormal ağrı sinyallerini azaltmaya yönelik bazı ilaçlar kullanılabilir.
Tedavi planlanırken;
dikkate alınır.
İlaçların dozu veya tedavinin bırakılması mutlaka hekim değerlendirmesiyle yapılmalıdır. Karbamazepin ve okskarbazepin, trigeminal nevraljide sık kullanılan ilk seçenek ilaçlar arasında yer almaktadır.
Bazı hastalarda ilaç tedavisi ağrıyı yeterince kontrol edemeyebilir. Bazı hastalarda ise ilaçlar etkili olsa bile ortaya çıkan yan etkiler tedavinin sürdürülmesini zorlaştırabilir.
Bu durumda hastanın yeniden değerlendirilmesi ve uygun görülürse cerrahi veya girişimsel tedavi seçeneklerinin gündeme alınması mümkündür.
Özellikle tedaviye rağmen devam eden şiddetli ağrı, kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyorsa cerrahi değerlendirme önemli hale gelebilir.
Trigeminal nevralji cerrahisi, hastalığın nedenine ve sinir ile damar arasındaki ilişkiye göre farklı şekillerde uygulanabilir.
Sinire damar basısının eşlik ettiği ve cerrahi açıdan uygun olduğu düşünülen hastalarda mikrovasküler dekompresyon önemli bir tedavi seçeneğidir.
Bu ameliyatta temel amaç, trigeminal sinire temas eden veya bası oluşturan damar ile sinir arasındaki ilişkiyi ortadan kaldırmaktır. Böylece sinirin mekanik olarak etkilenmesi azaltılmaya ve ağrı oluşumunun önüne geçilmeye çalışılır.
Mikrovasküler dekompresyon, trigeminal sinire baskı yapan damar yapısının sinirden uzaklaştırılması amacıyla gerçekleştirilen cerrahi tedavidir.
Genellikle ağrının bulunduğu tarafta kulağın arkasından yapılan cerrahi girişimle kafatasına ulaşılır. Trigeminal sinir ve çevresindeki damar yapıları mikroskobik olarak değerlendirilir. Sinire temas eden damar yapılandırılır ve uygun durumda sinir ile damar arasına koruyucu bir materyal yerleştirilir.
Bu yöntemin önemli özelliklerinden biri, uygun hastalarda trigeminal siniri doğrudan tahrip etmeyi amaçlamamasıdır.
Her hasta mikrovasküler dekompresyon için uygun değildir. Hastanın yaşı, genel sağlık durumu, MR bulguları ve ağrının özellikleri değerlendirilerek farklı tedavi yöntemleri tercih edilebilir.
Uygulanabilecek yöntemler arasında:
yer alabilir.
Tedavi yöntemlerinin birbirinden farklı avantajları ve riskleri bulunduğundan, tek bir yöntemin bütün hastalar için en doğru seçenek olduğu düşünülmemelidir.
Trigeminal nevralji ameliyatı genellikle ilaç tedavisinden yeterli fayda sağlayamayan, ilaçların yan etkileri nedeniyle tedaviyi sürdüremeyen veya ağrıları günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyen uygun hastalarda değerlendirilir.
Özellikle MR görüntülemelerinde trigeminal sinir ile damar arasında belirgin bir ilişki bulunan hastalarda mikrovasküler dekompresyon seçeneği ayrıca değerlendirilebilir.
Cerrahi karar verilmeden önce beklenen fayda ile olası risklerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Her cerrahi girişimde olduğu gibi trigeminal nevralji ameliyatlarının da bazı riskleri bulunmaktadır. Risklerin düzeyi uygulanan tedavi yöntemine ve hastanın kişisel özelliklerine göre değişebilir.
Olası riskler arasında:
bulunabilir.
Bu nedenle cerrahi öncesinde uygulanacak yöntem, beklenen sonuç ve olası komplikasyonlar hasta ile ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
Ameliyat sonrasındaki iyileşme süreci uygulanan yönteme, hastanın genel durumuna ve cerrahinin kapsamına göre değişebilir.
Takip sürecinde:
Tedavi sonrasında düzenli doktor kontrollerinin sürdürülmesi önemlidir.
Trigeminal nevralji tedavisi sonrasında ağrının yeniden ortaya çıkma ihtimali tamamen ortadan kalkmayabilir. Tekrarlama riski uygulanan tedavi yöntemine, hastanın özelliklerine ve hastalığın nedenine göre değişebilir.
Bazı hastalarda uzun süreli ağrısız dönem sağlanabilirken, bazı hastalarda ilerleyen yıllarda ağrı yeniden ortaya çıkabilir. Bu nedenle tedavi sonrasında düzenli takip önem taşır.
Şiddetli yüz ağrılarının tekrarlaması kişinin günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir. Yemek yemek, konuşmak, diş fırçalamak veya yüzü yıkamak gibi basit aktivitelerin ağrı oluşturması hastanın zaman içerisinde bu hareketlerden kaçınmasına neden olabilir.
Kontrol altına alınamayan ağrı;
olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle tekrarlayan ve şiddetli yüz ağrılarının yalnızca günlük bir ağrı olarak değerlendirilmemesi, nedeninin araştırılması önemlidir.
Özellikle aşağıdaki durumlarda nöroloji veya beyin ve sinir cerrahisi değerlendirmesi yapılması önemlidir:
Özellikle yeni başlayan, alışılmadık veya sürekli hale gelen yüz ağrılarında altta yatan nedenin belirlenmesi için kapsamlı değerlendirme yapılmalıdır. Mayo Clinic
Trigeminal nevralji, yüz bölgesinde çok şiddetli ve tekrarlayan ağrı ataklarına neden olabilen önemli bir sinir hastalığıdır. Elektrik çarpması şeklindeki ani ağrılar, konuşma, yemek yeme veya yüze hafifçe dokunma gibi günlük hareketlerle tetiklenebilir.
Hastalığın diş ağrısı ve diğer yüz ağrılarıyla karıştırılabilmesi nedeniyle doğru tanı büyük önem taşır. Ayrıntılı nörolojik değerlendirme ve uygun görüntüleme yöntemleri, trigeminal nevraljinin nedeninin ortaya konulmasına yardımcı olabilir.
İlaç tedavisi birçok hastada ilk seçenek olarak değerlendirilirken, ilaçlara yeterli yanıt alınamadığında veya yan etkiler nedeniyle tedavi sürdürülemediğinde cerrahi ve girişimsel yöntemler gündeme gelebilir. Özellikle trigeminal sinire damar basısının eşlik ettiği uygun hastalarda mikrovasküler dekompresyon önemli bir cerrahi seçenektir.
Prof. Dr. Özhan Merzuk Uçkun, trigeminal nevralji ve yüz ağrılarında hastanın şikâyetlerini ayrıntılı şekilde değerlendirerek hastalığın nedeninin belirlenmesini ve kişiye özel tedavi seçeneklerinin oluşturulmasını amaçlamaktadır. Doğru tanı ve uygun tedavi yaklaşımı, trigeminal nevralji nedeniyle yaşam kalitesi olumsuz etkilenen hastalar için önemli bir fark oluşturabilir.